Web Uygulama Mimarisi ve Katmanlar
Sunum, iş mantığı, veri ve entegrasyon katmanlarının ayrımı; MVC, servis katmanı ve ön yüz–arka yüz ilişkisi.
Sürdürülebilir bir web uygulaması, sorumlulukları net biçimde ayrılmış katmanlardan oluşur. Katmanların karışması kısa vadede hızlı görünse de her değişiklikte yan etki riskini artırır.
Sunum katmanı
Kullanıcının gördüğü ve etkileşime girdiği kısımdır: şablonlar, bileşenler, form doğrulama ve istemci tarafı davranış. Bu katman iş kuralı içermez; yalnızca veriyi gösterir ve kullanıcı niyetini alt katmana iletir.
Denetleyici / yönlendirme
Gelen isteği karşılar, hangi işin çalışacağına karar verir, sonucu uygun yanıta (HTML, JSON, yönlendirme) dönüştürür. İnce tutulur: asıl iş servis katmanındadır.
İş mantığı / servis katmanı
Uygulamanın değerini taşıyan kurallar buradadır: fiyat hesaplama, yetki kontrolü, sipariş akışı, bildirim gönderimi. Bu katman hem web isteğinden hem de bir arka plan görevinden veya API'den çağrılabilir olmalıdır.
- Tek bir işi yapan, adı niyetini anlatan servisler
- Yan etkiler (e-posta, dosya, dış çağrı) açıkça isimlendirilir
- Aynı kural iki yerde tekrarlanmaz
Veri erişim katmanı
Veritabanı ve depolama ile konuşan tek yer burasıdır. Sorgular parametreli çalışır, model nesneleri iş katmanına döner. Bu ayrım sayesinde veritabanı motoru veya şema değiştiğinde etkilenen alan sınırlı kalır.
Entegrasyon katmanı
Ödeme sağlayıcı, e-fatura, kargo, CRM, bildirim servisleri gibi dış sistemlerle iletişim burada toplanır. Her entegrasyon bir arayüz arkasına alınır; sağlayıcı değişse bile uygulamanın geri kalanı aynı kalır.
Ön yüz ve arka yüz ilişkisi
Klasik yaklaşımda sunucu tam sayfa HTML üretir. Kısmi AJAX yaklaşımında sunucu parça HTML veya JSON döner, sayfa yeniden yüklenmez. Tam ayrık yaklaşımda ön yüz bağımsız bir uygulamadır ve yalnızca API tüketir.
SSFlake çoğu kurumsal projede kısmi AJAX yaklaşımını tercih eder: SEO ve ilk yükleme sunucudan gelir, etkileşim akıcıdır, ön yüz gereksiz karmaşıklık taşımaz.