İçerik Dağıtım Ağı ve Kenar Önbellekleme
CDN mantığı, statik ve dinamik içerik önbellekleme, önbellek geçersiz kılma ve kenar hesaplama.
CDN nedir
İçerik Dağıtım Ağı, sitenizin kopyalarını dünyaya yayılmış sunucularda tutar. Ziyaretçi kendisine en yakın noktadan içerik alır; kaynak sunucu hem hızlanır hem yükten korunur.
Ne önbelleklenir
- Statik varlıklar: görsel, yazı tipi, stil, betik — uzun süre önbellekte, sürüm damgasıyla
- Dinamik ama seyrek değişen sayfalar: kısa süreli önbellek veya "arka planda tazele" stratejisi
- Kişiye özel içerik: önbelleklenmez veya yalnızca kenar hesaplama ile parçalanır
Önbellek geçersiz kılma
İçerik değiştiğinde eski kopyaların temizlenmesi gerekir. İki yaygın yol: dosya adına sürüm eklemek (yeni ad, yeni dosya) veya CDN'e "şu yolu temizle" komutu göndermek.
Kenar hesaplama
Basit mantık (yönlendirme, A/B testi, dil seçimi, kimlik kontrolü) kaynak sunucuya gitmeden kenar düğümünde çalıştırılabilir. Gecikme düşer, kaynak sunucu sadeleşir.
Güvenlik katmanı
CDN aynı zamanda ilk savunma hattıdır: hacimsel saldırıları emer, kötü niyetli istekleri kaynak sunucuya ulaşmadan filtreler, bot yönetimi uygular.